نگاهی به عملکرد شرکت متن

شرکتی که قرار بود عصای دست نفت باشد بلای جانش شد

شرکتی که قرار بود عصای دست نفت باشد بلای جانش شد

نفت ایران / گروه گزارش : بیست سال قبل(1373 خورشیدی)  و در واپسین سال های وزارت مهندس آقازاده بر وزارت نفت به دلیل آنکه روند بازسازی تاسیسات نفتی اصلی ایران تخریب شده در اثر جنگ سرعت یافته و طرح های جدید افزایش تولید نفت طراحی و اجرا شود شرکتی در ذیل دارایی های شرکت ملی نفت ایران تاسیس شد ؛ این شرکت که نام مهندسی و توسعه نفت و به اختصار " متن " را یدک می کشید  قرار بود نظارت بر اجرای کلیه طرح های مهندسی و توسعه در قالب فعالیتهای طراحی، مهندسی، ساخت و اجرا در بخش نفت و گاز خشکی و دریا در درون شرکت ملی نفت ایران را انجام دهد.

طی دو دهه گذشته با حضور موثرمدیرانی کاربلد در این شرکت به ویژه در بخش نظارت بر اجرای توسعه و تولید از میادین جدید دستاوردهای ارزشمندی از این شرکت در سپهر اقتصاد ایران برجای ماند با این حال روند تاثیرگذاری شرکت متن بر ساختار توسعه ای طرح های نفتی ایران به مرور کمتر و کمتر از قبل می شد به گونه ای که در آخرین سالهای حیات دولت دهم این شرکت به سایه ای محو و کم اثر از یک متولی  و مجری ناظر برطرح ها تبدیل شد و مهمترین نقش این شرکت ترتیب دادن برگزاری جلسات نمایشی انعقاد ده ها قرارداد برای توسعه میادین نفتی و گازی ایران بود؛ میادینی که با وجود گذشت بعضا 3 تا 4 سال از انعقاد آنها حاصلی جز بر باد دادن سرمایه های شرکت نفت در قالب پیش پرداخت های کلان نداشته است و در برخی از موارد پیشرفت طرح ها تنها در حد دیوارکشی ؛ تملک اراضی و عملیات سیویل بوده است.

این شرایط البته باوجود تحول در دولت ، تغییر چندانی نکرد؛ به گونه ای که طی  یکسال ابتدایی آغاز به کار دولت دکتر روحانی شرکت متن به محل رایزنی های خاص برای اخذ مجوز حضور در مناقصات بدل شده است که در صورت تداوم این وضع باید به حال آتیه صنعت نفت ایران خون گریست.

البته در بازخوانی دلایل این افول تاسف برانگیز به چند عامل مهم و اصلی می رسیم که دلیل نخست آن نگاه و سوگیری مدیریت کلان این مجموعه است ؛ اگر تا چند سال قبل مدیرانی حرفه ای که سالها از نزدیک در طرح های توسعه ای نفت و گاز کار کرده بودند و با زیر و بم این صنعت آشنایی کامل داشتند کسوت مدیریت متن را بر تن می کردند با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید ؛ عبدالرضا حاجی حسین نژاد همراه قطار مدیران شرکت پالایش و پخش به شرکت ملی نفت ایران اسباب کشی کرد و در سمت مدیرعامل شرکت متن قرار گرفت ، همین نکته یعنی فقدان آشنایی کافی آقای حاجی حسین نژاد با نیازها و کلیات طرح های توسعه ای شرکت ملی نفت و ضرورت ها و چالش های فرآیند اجرای طرح های این بخش ؛ بی تردید مهمترین عامل زمین گیر شدن طرح های بزرگ و حیاتی افرایش تولید نفت است .

در این میان البته سرنوشت برخی طرح های حیاتی همچون طرح توسعه میدان آزادگان، میدان یادآوران ، میدان دارخوین ، طرح استراتژیک افزایش تولید در ۸ میدان پارسی(آسماری)، کرنج(آسماری)، شادگان(آسماری)، منصوری(آسماری)، پازنان(آسماری)، رگ سفید(آسماری/ بنگستان) و گچساران(آسماری/ بنگستان) ؛ طرح توسعه میادین نفت سنگین و فوق سنگین در سه میدان ( کوه موند ، کوه کاکی و بوشگان ) ؛ طرح توسعه میدان بند کرخه ، طرح توسعه میدان گازی کیش ، طرح توسعه میادین یاران جنوبی و شمالی ، میدان نفتی جفیر، میدان نفتی و گازی سلمان ، میادین بلال ، نصرت ، فرزام و درود در مناطق فراساحلی و آبهای فلات قاره ایران و بسیاری میادین مهم و سرنوشت ساز نفت و گاز ایران از جمله در منطقه پرمزیت غرب کارون به دلیل عملکرد سراسر آزمون و خطای تیم جدید مدیریتی شرکت متن در هاله ای از ابهام فرو رفته است و این نگرانی به وجود آمده است که آیا روند تصمیم گیری های غلط و پرریسک دراین شرکت ممکن است ایران را با ناکامی بزرگ در توسعه اصلی ترین بخش اقتصاد کشور مواجه کند؟

از سویی دیگر و با بررسی توانمندی های موجود در شرکت های بهره بردار و ساختار مدیریتی این شرکت ها در می یابیم که اگر شرکت مهندسی و توسعه نفت از مدار نظارت و اجرای این طرح ها کنار برود تمامی این شرکت های بهره بردار قادرند اجرای طرح ها و پروژه های خود را با کیفیت و سرعتی بسایر مطلوب تر به انجام رسانند ؛ شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب که سابقه یک صدسال همگامی با صنعت نفت را دارد از چنان بخش مهندسی و اجرایی قوی برخوردار است که می تواند راسا طرح ها را به مناقصه برده و بر روند اجرای آنها تا مرحله بهره برداری نظارت کافی داشته باشد ، همین وضعیت در شرکت های نفت مناطق مرکزی ؛ نفت و گاز اروندان و شرکت نفت فلات قاره ایران نیز حاکم است اما به دلیل وجود انحصار دولتی خاص در شرکت متن که آن را تبدیل به قلب تصمیم گیر در چگونگی توسعه پروژه ها کرده است مجری طرح ها و پیمانکاران اصلی تنها در طبقات خاص ساختمان مرکزی شرکت متن تعیین می شوند.

این وضعیت متاسفانه اتاق هایی خاص در ساختمان 61 خیابان شهید کلانتری تهران را به محلی برای لابی های ویژه برای کسب مجوز و امتیاز حضور در پروژه ها تبدیل کرده است ؛ حال در بیستمین سال تاسیس شرکت متن به نظر می رسد انحلال این شرکت مرهمی باشد بر زخم های پرشمار صنعت نفت ایران  و نسخه ای شفابخش که لااقل اگر عصای دست توسعه نفت ایران نمی شود قاتل جانش هم نشود!

 این گزارش بر اساس اخذ نظرات تعداد قابل توجهی از مدیران ، مجریان و پیمانکاران صنعت نفت و نیز دریافت  نقدها و گلایه های افراد فعال در روند اجرای طرح های توسعه ای صنعت نفت کشور تهیه شده است ، مدیران و کارشناسانی از شرکت های بهره بردار و پیمانکار که طی یک سال اخیر حس می کنند روند اجرای طرح ها نه تنها شتاب نگرفته است بلکه با کندی بیشتری نیز پیش می رود .

RSS comment feed نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت